Η Σίφνος με το άπειρο κάλλος της

Ένα από τα νησιά με τον πιο πλούσιο ιστορικό πλούτο, με απίστευτη φυσική ομορφιά, το νησί που φημίζεται για την αρχιτεκτονική του και την πρωτοτυπία της κυκλαδίτικης ομορφιάς του, που συνδυάζει γραφικότητα, γαστρονομία, λαϊκή τέχνη και παράδοση και όλα υπό το ζεστό φως και τη μαγευτική αύρα του Αιγαίου είναι η Σίφνος.

Με όλο τον πλούτο που κρατά από την αρχαιότητα, τότε που το χρυσό και το ασήμι γέμιζε το υπέδαφός της έως και σήμερα με τη μορφή υψηλού επιπέδου τουριστικών υποδομών, αποτελεί εξαιρετική επιλογή για τις καλοκαιρινές διακοπές. Με την αναβαθμισμένη αισθητική της και το «Cycladic chic» ύφος της, με το χαμηλό προφίλ χωρίς εκκεντρικότητες και υπερβολές που γαληνεύει τον επισκέπτη, προσφέρει άπλετη χαλάρωση και ξεγνοιασιά.

Οι επισκέπτες με αρχαιολογικά ενδιαφέροντα θα βρουν τον παράδεισο τους στη Σίφνο, μιας και μπορούν να επισκεφτούν αρχαία μεταλλεία στις περιοχές του Αγίου Σώστη, του Αγίου Συλβέστρου, της Βορεινής, του Κάψαλου, του Ξερού, του Ξύλου, του Αγ. Ιωάννη, του Αποκοφτού. Το αργυρορυχείο στη θέση «Άγιος Σώστης» είναι το αρχαιότερο του κόσμου (η πρώιμη μεταλλευτική του δραστηριότητα ξεκίνησε από την πρώιμη εποχή του χαλκού, τέλη της 4ης χιλιετίας π. Χ.).

Το νησί στολίζεται από εβδομήντα έξι αρχαίους πύργους (6ου-3ου αι. π.Χ.), απόρροια του πλούτου του νησιού στην αρχαιότητα εξαιτίας του χρυσού, του ασημιού και του σιδήρου των σιφναϊκών μεταλλείων. Οι φρυκτωρίες αυτές απλώνονται σε όλη την έκταση του νησιού στην εντυπωσιακή αναλογία της περίπου μίας ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Οι αρχαίοι πύργοι της Σίφνου που χρησίμευαν είτε σαν αμυντικοί οικισμοί είτε ως σημεία επικοινωνίας με τους υπόλοιπους πύργους και τις 4 αρχαίες Ακροπόλεις του νησιού (μέσω σημάτων με κάτοπτρα ή με καπνό) ξαναζωντανεύουν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια με αναβίωση της επικοινωνίας τους από εθελοντές την παραμονή του Αγίου Πνεύματος.

O καλά οργανωμένος, βραβευμένος και επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος του νησιού που απλώνεται στο πλάτωμα του λόφου του Αγίου Ανδρέα (ή Άη Ντριά για τους ντόπιους) σε έκταση δέκα χιλιάδων περίπου τετραγωνικών μέτρων αξίζει οπωσδήποτε να τον επισκεφθεί κανείς. Οι ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή έφεραν στο φως το ισχυρό μεγαλοπρεπές μυκηναϊκό τείχος της Ακρόπολης (13ου αι. π.Χ) και τον πυκνό πολεοδομικό ιστό που περιλαμβάνει, με το μεγάλο ιερό, τα οικοδομήματα, τους δρόμους, τα έργα διαχείρισης των ομβρίων υδάτων, καθώς και πληθώρα ποικίλων κινητών ευρημάτων. Η πλήρης ανάδυση της εντυπωσιακής αυτής Ακρόπολης ύστερα από τόσες χιλιάδες χρόνια έδειξε με τον πιο γλαφυρό τρόπο τη μεγαλοπρέπεια και ευρωστία του νησιού. Για τις αρχαιολογικές ανασκαφές και την ανάδειξη της Μυκηναϊκής Ακρόπολης στον λόφο του Αγίου Ανδρέα, η Ελλάδα βραβεύτηκε, το 2012, από τη Εuropa Nostra ως μοναδικό παράδειγμα ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Όσο δύσκολο κι αν είναι να το πιστέψει κανείς, στο νησί υπάρχουν συνολικά 227 εκκλησίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν όλες οι εκκλησίες του Κάστρου, καθώς πολλές από αυτές και τα μοναστήρια έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά μνημεία και έχουν τεράστιο ιστορικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Στα περισσότερα ξωκλήσια και μοναστήρια γίνονται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο παραδοσιακά πανηγύρια με κοινά δείπνα που θυμίζουν την αρχαία «εστίαση» και τις πρωτοχρονιάτικες «αγάπες». Περιλαμβάνουν απαραίτητα την παραδοσιακή ρεβιθάδα και κρέας με μακαρόνια ή πατάτες, ή βακαλάο με πατάτες σαλάτα, κρασί, και παραδοσιακή μουσική βιολί και λαούτο. Η τοποθεσία στα δυτικά της Σίφνου με τη μαγευτική ομορφιά και με την εκκλησία της Παναγιάς Πουλάτης είναι περιοχή που προσελκύει φανατικούς οπαδούς της κολύμβησης στα βράχια της κι έχει κηρυχθεί με βασιλικό διάταγμα ως «τοπίο απείρου κάλλους».

Το πιο ξεχωριστό χωριό της Σίφνου είναι το Κάστρο, του οποίου η σημερινή μορφή του οικισμού αποτελεί δείγμα κάστρου ενετικής περιόδου. Είναι χτισμένο πάνω σε αρχαία πόλη, το «άστυ» που αναφέρει και ο Ηρόδοτος, και κατοικείται από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, όντας ένα ανοιχτό μουσείο. Η πρώτη σειρά από τα συνεχόμενα διώροφα ή τριώροφα σπίτια αποτελεί το εξωτερικό μεσαιωνικό τείχος, όπου διέμενε η λαϊκή τάξη, ενώ στην εσωτερική σειρά, που βρίσκεται στο ψηλότερο μέρος του κάστρου, ζούσε η αριστοκρατική τάξη για να είναι περισσότερο ασφαλής από τις πειρατικές επιδρομές και λεηλασίες.

Ο επισκέπτης μπαίνει σήμερα στο Κάστρο από τις παλιές εισόδους-στοές, τις «λόζιες», τις οποίες άλλοτε ασφάλιζαν και προστάτευαν πολεμικοί πύργοι. Εκτός από την επίσκεψη στο χώρο του δίνεται και η ευκαιρία να κάνει επίσκεψη στον χρόνο αφού στη διαδρομή του θα δει από το αρχαίο τείχος της αρχαίας Ακρόπολης του Κάστρου, αρχαίες κολώνες και άλλα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη εντοιχισμένα στα κτίσματα, ρωμαϊκές σαρκοφάγους, ενετική ατμόσφαιρα και αρχιτεκτονική, βυζαντινές εκκλησίες. Στην είσοδο του χωριού, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται το κοιμητήριο του Κάστρου και οι ναοί του Αγίου Στεφάνου και Αγίου Ιωάννη (1629), λειτούργησε η περίφημη Σχολή του Αγίου Τάφου (1687-1835), γνωστή και ως «Παιδευτήριον του Αρχιπελάγους».

Οι κεντρικοί οικισμοί της Σίφνου (Απολλωνίας και Αρτεμώνα και οι πέριξ αυτών) είναι κηρυγμένοι και προστατεύονται από το 1962 ως «χώροι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους», ενώ τα εξαιρετικής αισθητικής ανθρώπινα δημιουργήματα χαρακτηρίζονται από μέτρο και πλαστικότητα και δένουν αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της σιφνέικης αρχιτεκτονικής είναι τα άσπρα σπίτια, οι επίπεδες οροφές, ώστε να συλλέγεται το πολύτιμο νερό της βροχής σε στέρνες, οι «φλάροι» (πήλινες καμινάδες στις ταράτσες), οι λιθόστρωτες αυλές και τα μονοπάτια με τους αρμούς, οι 40 ανεμόμυλοι, οι 70 περιστεριώνες, τα 237 μοναστήρια και ξωκλήσια και φυσικά τις 2500 χιλιόμετρα «ξερολιθιές» (αναβαθμίδες).

Επίσης, οι ξερολιθιές που υπάρχουν παντού στο νησί, χρησιμεύουν τόσο για να συγκρατούν το χώμα και το νερό της βροχής στα χωράφια όσο και για να διαχωρίζουν τις ιδιοκτησίες, και αποτελούν γιγαντιαία κατάθεση μόχθου χιλιάδων ανθρώπων επί αιώνες. Στις μέρες μας, σπουδαστές από την Αμερική και την Ευρώπη έρχονται να θαυμάσουν και να σπουδάσουν την κυκλαδίτικη και τη βιοκλιματική αρχιτεκτονική στη Σίφνο.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *